airplanebooksbriefcase business cogs cross election entertainment fish house law lockmedicalpeopleselfservices socialtax

Ujaruk

Nerisaqarneq

Nerisassat peqqinnartut assigiinngissitaartuupput sivisuumillu qaalersisimatitsisarlutik. Peqqinnartunik nerisaqaruit timivit sapinngisamik pitsaanerpaamik ingerlalluarnissaa ilimanarnerussaaq, taamaalillutillu ulloq naallugu nukissaqarluassallutillu peqqissuussaatit.

Paarisa malinnaaf­figiuk

... peqqissuunissamillu qinersineq ajornanngitsu­mik qinersininngortiguk.

NAMMINEQ QANOQ ILIUUSEQARSIN­NAAVUNGA 

Ima peqqinnartunik nerisaqalissaatit
Qaarsillarnarnerusut, soorlu karrinik ilivitsut, naatitat aalisakkallu nerinerusakkit qaarsillarnannginnerusullu, soorlu iffiat-qaqortut, sodavandit mamakujuttullu nerinnginnerusarlugit. Peqqinnartunik nerisaqarneq tassaavoq oqimaaqatigiissumik nerisarneq.

Nerisaqarnermut innersuussutit qulit malikkit
Nerisaqarnermut innersuussutit qulit tassaapput nunatsinni nerisaqarnermut timimillu aalatitsisarnermut pisortatigoortumik kaammattuutit. Nerisaqarnermut innersuussutit qulit malikkukkit peqqinnartunik oqimaaqatigiissumillu nerisaqarlutillu imigaqartarnissat qulakkiissavat.

Peqqinnartumik inooriaaseqarnissamut isumassarsiorit
Paarisap Facebook-imi nittartagaa malinnaaffigiuk peqqinnerlu – pingaartumik nerisaqarneq timersornerlu pillugit – siunnersuutitsialaat iluaqutigalugit. Takutissavarput peqqinnartunik toqqaasarneq qanoq ajornannginnerulerlunilu pissusissamisoornerulersinnaasoq.



Nunatsinni nerisaqarnermut innersuussutini kalaallit nerisaat ukkatarineqarput. Ukiup qanoq ilinera malillugu najukkami nerisassanik pissarsiarineqarsinnaa­sunik allanngorartunillu nerisaqarneq pingaarnerpaavoq. Aamma ilaqutariittut nerisassanik katersineq, piareersaaneq nereqatigiinnerlu.

Gert Mulvad, Nerisaqarnermut Timigissarnermullu Siunnersuisoqatigiinni siulittaasoq

Piviusoq 

Peqqinnartunik allanngorartunillu nerisaqarnikkut timip vitamininik, mineralinik inuussutissanillu pisariaqartitaminik pinissaa qulakkeerneqartarpoq. Tamanna peqqinnerulersitsisarpoq, oqimaappallaalernermik pitsaaliuisarpoq nappaatillu assigiinngitsut, soorlu sukkorneq (type 2-diabetes) uummatip taqarsuisigut nappaateqalerneq kræfteqarnerlu, nappaatigilernissaannik ilimanannginnerulersitsisarluni.

Nerisavut peqqissutsitsinnut pingaaruteqaannaratik aamma allanut attaveqartarnitsinnut kulturitsinnullu pingaaruteqarput. Annertuut annikitsullu pillugit oqaloqatigiinneq katerisimaarnerlu atugarissaarnitsinnut iluaqutaapput.

Nerisaqarner­mut innersuussutit qulit 

Nerisatit allanngorartittakkit imerluartarlutillu. Peqqinnartunik nerisaqarneq tassaavoq nerisassat assigiinngitsut nerpinnik, naatitanik karrinillu ilivitsunik akullit.

Nerisaqarnermut innersuussutit, nunatsinni nerisaqarneq pillugu kaammattuutit pisortatigoortut, malikkit:

  1. Allanngorartunik nerisarit – naatitat, iffiat, aalisakkat, immunnik nioqqutissiat nerillu assigiinngitsut nerisakkit.
  2. Kalaallit nerisassaataannik nerisarit; aalisakkanik aalisakkanillu qallersuusianik nerikulasarit – sapaatip-akunneranut arlaleriarlutit, soorlu panertunik, qillertuusaniittunik kissartunillu.
  3. Ullut tamaasa naatitartortarit paarnatorlutillu – paarnat naatitallu qerisut nutaatulli pitsaatigipput.
  4. Iffiat akoqarluartut ilivitsunillu karrillit ullaakkorsiutigalugillu ulloqeqqasiutigisakkit – soorlu qullortitat ullaakkorsiutigisinnaavatit ulloqeqqanullu iffiamik qaqortumik nerinak ilivitsunik karrilinnik nerisarlutit.
  5. Orsoq mianersuutigiuk – orsoq iffiami kiliortaruk, aamma immuk, immussuaq neqilu orsoqarpianngitsoq toqqartaruk.
  6. Sukkunik, mamakujuttunik, chipsinik kaaginillu annikinnerusumik nerisarit – tamulugassat peqqinnartut soorlu naatitat, iffiat aamma panertut neqilluunniit qaalernarnerupput.
  7. Imermik imertarit – saftimik sodavandimillu annikinnerusumik imertarit.
  8. Akulikinnerusumik nerisarit, ingasaannaguli – ullormut pingasoriarlutit pingaarnertut nerisarit ullullu ingerlanerani annikitsunik tamulugassartortarlutit.
  9. Ullormut sivikinnerpaamik akunnermi ataatsimi aalasarit – soorlu pisullutit/sikkilerlutit suliartortarit, piniartarit, eqqiaasarit, timersortarit.
  10. Suut nerinerlugit eqqarsaatigisaruk – peqqinnartunik qaarsillartarit unnukkorsiornerlu ilaqutariittut katersuuffinngortillugu.

Peqqinnartumik nereqatigiinneq 

Peqqinnartunik nerinermi suut nerineqarnersut pineqaannarneq ajorput, kisianni aamma qanoq nerineq pineqartarpoq. Nereqatigiinneq ilaqutariinnik katersuutsitsisoq ataatsimoornerulersitsisarlunilu nuannaalersitsisarpoq, qanilaalersitsisarpoq attaveqaqatigiillualersitsisarlunilu.

Meeqqat amerlasuut nammineq nerisassiatik nerissallugit nuannarinerusarpaat. Taamaattumik meeqqatit nerisassioqatigisakkit. Taamaalillutik qanoq peqqinnartunik nerisassiortoqartartoq ilikkassavaat. Aamma nerisassioqatigiinnikkut ilaquttat nuannisaqatigineqarsinnaapput.

65-it sinnerlugit ukiullit nerisassaat

Nerisassat peqqinnartut tassaapput allanngortut oqimaaqatigiissullu. Utoqqartut peqqinnartunik allanngortartunillu nerisaruit tamatumalu saniatigut ulluinnarni timik aalatittarukku peqqissuunissannut, aalassarissuunissannut ulluinnarnilu isumagisassanik suliaqarsinnaanissannut periarfissagissaarnerpaassaatit.

Uani atuaruk

Naartusut milutsitsisul­luunniit neri­sartagassaat

Naartunerup milutsitsinerullu nalaani peqqinnartunik nerisaqartarneq pitsaanerpaamik atugaqarluni pitsaasumik naartunissamik meeqqavillu inuunerminik pitsaanerpaamik aallartitsinissaanik qulakkeerinneqataasinnaavoq.

Uani atuaruk

Naalungissat meeqqallu mikisut nerisassaat

Naalungissap inuussutissanik pisarnera alliartorneranut, ilorrisimaarneranut peqqissusaanullu pingaaruteqarluinnarpoq. Naalungissat meeqqallu mikisut pitsaanerpaamik inuunertik aallartissinnaaniassammassuk inuussutissanik tunisarnissaannut kaammattuutit malinnissaat pingaaruteqarpoq.

Uani atuaruk

Oqinneruler­nissaq pillugu siunnersuutit

Iluatsittumik oqinnerulerusukkuit peqqinnartunik nerisaqassaatit, nerisarnermut tunngatillugu isumatusaassaatit akulikitsumillu timersortarlutit. Oqinnerulerusukkuit timivit arrortissinnaasaanit annikinnerusumik nerissaatit. Oqimaappallaarneq ataatsimut isigalugu tassaavoq timimik aalatitsinerminngarnit annerusumik nerisarneq.

Uani atuaruk